به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از Nature Cancer، یک کارآزمایی بالینی کوچک به سرپرستی محققان «موسسه سرطان دانا فاربر» وابسته به دانشکده پزشکی هاروارد، یک استراتژی درمانی را آزمایش کرده است که با اکتشافات آزمایشگاهی در موسسه «سالک» آغاز شده است. ایده این است که گیرنده ویتامین D را فعال کرده و با انجام این کار، محیط محافظ اطراف تومورهای پانکراس را تغییر دهیم. این تغییر میتواند به طور بالقوه این سرطان به شدت دشوار را در برابر درمانهای موجود آسیبپذیرتر کند.
این مطالعه شامل بیمارانی بود با سرطان پانکراس متاستاتیک که قبلاً درمان نشده بودند. شرکتکنندگان شیمیدرمانی استاندارد را به تنهایی یا در ترکیب با پاریکالسیتول دریافت کردند؛ یک آنالوگ ویتامین D که قبلاً توسط FDA برای سایر کاربردهای پزشکی تأیید شده است.
پاریکالسیتول چه از طریق دهان یا داخل وریدی تجویز شود، محققان دریافتند که میتوان آن را به طور کلی با خیال راحت با شیمیدرمانی ترکیب کرد. این دارو همچنین فعال شدن فیبروبلاستها را در ریزمحیط تومور کاهش داد و شواهدی را در بیماران ارائه داد که از یافتههای قبلی مطالعات آزمایشگاهی سالک پشتیبانی میکرد.
اگرچه این کارآزمایی برای تعیین اینکه آیا درمان نتایج سرطان پانکراس را بهبود میبخشد یا خیر، طراحی نشده بود اما محققان سیگنالهای دلگرم کنندهای را مشاهده کردند. بیمارانی که پاریکالسیتول را همراه با شیمیدرمانی دریافت کردند، پاسخهای بیشتری به درمان داشتند و احتمال بیشتری داشت که پس از یک سال از پیشرفت بیماری در امان بمانند. افرادی که تومورهایشان سطح بالایی از گیرنده ویتامین D داشتند و پاریکالسیتول دریافت کرده بودند، طولانیترین بقای کلی را نیز داشتند.
چگونه تحقیقات ویتامین D منجر به یک آزمایش سرطان شد
پژوهشگران ابرخانواده گیرنده هستهای را کشف کردند؛ یک دسته اصلی از مولکولها که شامل گیرنده ویتامین D است. گیرندههای هستهای به موادی مانند هورمونها، ویتامینها و لیپیدها پاسخ میدهند، سپس با "روشن" و "خاموش" کردن ژنها بر رفتار سلول تأثیر میگذارند. حدود ۱۳ دصد از کل داروهای مورد تأیید FDA در حال حاضر با هدف قرار دادن گیرندههای هستهای کار میکنند.
تحقیقات قبلی نیز نشان داد که گیرنده ویتامین D به تنظیم فیبروبلاستها در کبد و پانکراس در مدلهای پیشبالینی کمک میکند. فیبروبلاستها سلولهای بافت همبند هستند که میتوانند در ساختار محافظ متراکم اطراف تومورهای پانکراس و برخی سرطانهای دیگر نقش داشته باشند.
آن مطالعات سطوح بالایی از گیرنده ویتامین D را در گروههای نادری از فیبروبلاستها یافتند که در بافتها زندگی میکنند. همچنین به نظر میرسد که این گیرنده نقش مهمی در حفظ سلامت و پایداری بافت طبیعی ایفا میکند.
محققان سالک همچنین نشان دادند که اشکال مصنوعی ویتامین D از جمله پاریکالسیتول، میتوانند فیبروز کبدی و پانکراتیت را در مدلهای تجربی مسدود کنند. این ترکیبات برای مقاومت در برابر فرآیند طبیعی طراحی شدهاند که به طور معمول ویتامین D را تجزیه میکند.
برنامهریزی مجدد محیط اطراف تومورهای پانکراس
سرطان پانکراس به دلیل ایجاد پاسخ فیبروتیک به ویژه قوی شناخته شده است، بنابراین محققان بررسی کردند که آیا آنالوگهای ویتامین D میتوانند محیط اطراف تومورهای پانکراس را تغییر دهند یا خیر.
نتایج آنها را شگفتزده کرد. در مدلهای سرطان پانکراس، آنالوگهای ویتامین D توانستند فعال شدن فیبروبلاستهای مرتبط با سرطان را معکوس کنند. این تغییر با پاسخهای قویتر به شیمیدرمانی همراه بود.
این کار به ایجاد روشی متفاوت برای تفکر در مورد درمان سرطان پانکراس کمک کرد. محققان میتوانند به جای تمرکز صرف بر کشتن مستقیم سلولهای سرطانی، بافتهای اطراف تومور را که از آن حمایت و محافظت میکنند، از نو برنامهریزی کنند.
چرا درمان سرطان پانکراس بسیار دشوار است؟
سرطان پانکراس همچنان از جمله چالشبرانگیزترین سرطانها برای درمان موفقیتآمیز است. شیمیدرمانی میتواند روند بیماری را در برخی افراد کند کند، اما نتایج همچنان ضعیف است و تصور میشود محیط اطراف تومور نقش مهمی در مقاومت به درمان ایفا میکند.
تومورهای پانکراس اغلب در بافت همبند متراکم غنی از فیبروبلاستها پیچیده شدهاند. این بافت میتواند یک مانع فیزیکی ایجاد کند که رسیدن داروهای سرطانی به سلولهای تومور را دشوارتر میکند. همچنین میتواند یک محیط سرکوب کننده سیستم ایمنی ایجاد کند که توانایی سیستم ایمنی بدن را برای حمله به سرطان محدود میکند.
با تغییر این محیط محافظ به جای هدف قرار دادن فقط خود سلولهای سرطانی، آنالوگهای ویتامین D میتوانند راهی برای مؤثرتر کردن سایر درمانها ارائه دهند.
آزمایشهای بزرگتر سرطان پانکراس مورد نیاز است
محققان میگویند این نتایج پایه و اساسی برای آزمایشهای بالینی بزرگتر فراهم میکند که میتوانند مستقیماً آزمایش کنند که آیا ترکیب آنالوگهای ویتامین D با شیمی درمانی یا سایر درمانهای سرطان، بقا را بهبود میبخشد یا خیر.
مطالعات آینده همچنین باید تعیین کنند که آیا میزان گیرنده ویتامین D موجود در تومور قبل از درمان میتواند به طور قابل اعتمادی پیشبینی کند که کدام بیماران به احتمال زیاد از درمانهای شامل آنالوگهای ویتامین D بهرهمند میشوند.
این مطالعه گامی مهم به جلو برای استفاده از آنالوگ ویتامین D به عنوان یک درمان بازسازی استرومایی است که میتواند بر مقاومت درمانی در پانکراس غلبه کند. همچنین نقشه راهی برای مطالعات آینده فراهم میکند که روزی میتواند یک استاندارد درمانی جدید ایجاد کند.